Back

เทคนิคการวิเคราะห์ระบบสารสนเทศ

อาจารย์พลีการณ์ ตรีนันทรัตน์  
อาจารย์ประจำสาขาวิชาวิศวกรรมคอมพิวเตอร์

หลักสูตรภายใต้สถาบันนวัตกรรมมหานคร (Mahanakorn Institute of Innovation:MII) ​ 

 มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีมหานคร  
26 กรกฎาคม 2558  

       ในกระบวนการ SDLC (Software/System Development Life Cycle) หรือวงจรการพัฒนาระบบสารสนเทศ กระบวนการที่สำคัญที่สุดคงหนีไม่พ้นกระบวนการแรก Requirement Analysis เนืองจากถ้าเราทำกระบวนการนี้ผิดผลคือกระบวนการที่ตามมาทั้งหมดจะผิดตามไปด้วย หรือปัญหาที่นักเขียนโปรแกรมส่วนใหญ่เจอก็คือ การเปลี่ยน Requirement กลางคัน ดังนั้นแล้วกระบวนการจัดการในส่วนของ Requirement Analysis จึงมีความสำคัญอย่างยิ่งเลยทีเดียว

       ส่วนใหญ่ปัญหาหลักๆ ที่เกิดขึ้นในกระบวนการ Requirement Analysis การที่นักวิเคราะห์ระบบขาดประสบการณ์ หรือมองปัญหาที่เกิดขึ้นไม่ครบด้าน ดังนั้นนักวิเคราะห์ระบบจำเป็นอย่างยิ่งที่จะต้องมีประสบการณ์ในการเขียนโปรแกรมอย่างน้อย 2 ปีขึ้นไป เหตุผลเพราะนักเขียนโปรแกรมจะเป็นคนที่สัมผัสระบบทั้งหมด (ต่อให้ 1 โปรแกรมเขียนกันหลายคน แต่ยังไงแล้ว นักเขียนโปรแกรมจะต้องรู้ระบบทั้งหมดเพื่อให้ประสานงานกันได้)   นักวิเคราะห์ระบบที่มาจากนักเขียนโปรแกรมจะสามารถมองปัญหาในการวิเคราะห์ระบบได้ดีกว่า นักวิเคราะห์ระบบที่ไม่เคยเขียนโปรแกรมเลย

       ปัญญาสำหรับนักวิเคราะห์ระบบมือใหม่คือ การคิดไปเองว่าระบบจะต้องเป็นอย่างไร ซึ่งในโลกความเป็นจริงแล้วต่อให้เป็นโปรแกรมเดียวกัน แต่ต่างบริษัทโปรแกรมก็ไม่เหมือนกัน เนื่องจากแต่ละบริษัทจะมีกระบวนการภายในที่ไม่เหมือนกัน  ดังนั้นแล้วการวิเคราะห์ระบบที่ดีจะต้องมีกระบวนการที่ดี ในบทความนี้จะเสนอแนะวิธีการที่นักวิเคราะห์ระบบส่วนใหญ่ใช้กัน

วิธีการรวบรวมข้อมูลเพื่อพัฒนาระบบสารสนเทศ

  • การเก็บรวบรวมข้อมูลจากเอกสาร แบบฟอร์ม และฐานข้อมูลปัจจุบัน

       เป็นวิธีที่เราจะนำเอกสารที่ใช้อยู่ภายในบริษัทแนวทางการพัฒนาระบบ เช่น เอกสารการสั่งซื้อ เอกสารการส่งสินค้า   วิธีการนี้เป็นพื้นที่ที่ใช้กันค่อนข้างมาก เนื่องจากนักวิเคราะห์ระบบจะเห็นข้อมูลทุกอย่างที่ใช้งานจริง
       ข้อดีคือ ได้ข้อมูลตรงตามที่ใช้งานตามปัจจุบัน
       ข้อเสียคือ ไม่เห็นสิ่งที่ต้องปรับปรุงใหม่

  • การเก็บรวบรวมข้อมูลจากการค้นหาข้อมูล

       วิธีการนี้เป็นวิธีที่เหมาะสำหรับ บริษัทที่ต้องการพัฒนาระบบที่ไม่เคยมีมาก่อนเลย  ทางบริษัทจะไม่มีข้อมูลใดๆ ให้นักวิเคราะห์ระบบเลย  นักวิเคราะห์ระบบจะต้องหาข้อมูลจากแหล่งข้อมูลภายนอก เช่น Web Site  หรือวารสารต่างๆ
       ข้อดี  เหมาะสำหรับงานที่ยังไม่เคยมีการพัฒนามาก่อน
       ข้อเสีย ไม่เห็นจุดอ่อนของระบบ

  • การเก็บรวบรวมข้อมูลจากการสังเกตการณ์

       คือการลงไปนั่งดูเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นจริงในการทำงาน เพื่อจดบันทึกงานที่เกิดขึ้น  วิธีการนี้นักวิเคราะห์ระบบจะเห็นปัญหาที่เกิดขึ้นจริงจากการทำงาน
       ข้อดี  ข้อมูลมีความหน้าเชื่อถือสูง และได้เห็นการทำงานจริง
       ข้อเสีย อาจจะทำให้เจ้าหน้าที่ที่ทำงานอึดอัดได้ / ถ้าเป็นระบบใหญ่อาจจะต้องเสียเวลาในการไปสังเกตุการณ์หลายๆ หน่วยงาน

  • การเก็บรวบรวมข้อมูลจากการจัดทำแบบสอบถาม

       เป็นการทำแบบสอบถามเกี่ยวกับสิ่งที่อยากให้เกิดขึ้น หรืออยากให้พัฒนา วิธีการนี้จะเป็นวิธีที่เข้าถึงมากที่สุด เราสามารถให้ทุกคนร่วมทำแบบสอบถามได้   ซึ่งรูปแบบของแบบสอบถามจะมีดังนี้

  • คำถามแบบมีตัวเลือก
    • ท่านต้องการให้ระบบพัฒนาเพื่อใช้งานบนระบบใด
      ก. ระบบปฏิบัติการ Windows        ข. บน Web Site   ค. บนมือถือ
       
  • คำถามปลายเปิด
    • ท่านต้องการให้ระบบเป็นอย่างไร...........................................................
  • คำถามเลือกได้หลายตัวเลือก
    • ท่านต้องการทราบข้อมูลข่าวสารจากไหน (สามารถเลือกได้มากกว่า 1 ข้อ)
              Web site
              มือถือ
              เอกสาร
              E-Mail
  • คำถามให้เลือกเพียงคำตอบเดียว
    • ท่านต้องการยื่นใบลาด้วยระบบใด (เลือกเพียง 1 ข้อ)
             • ยื่นด้วยเอกสารใบลา
             • ยื่นเอกสารผ่านระบบ

       ข้อดี สะดวกและรวดเร็วในการทำงาน
       ข้อเสีย อาจจะได้ข้อมูลที่ไม่ถูกต้องเนื่องจากการออกแบบสอบถามที่ผิด / ปัญหาอีกอย่างก็คือ อาจจะได้ความคิดเห็นที่แตกต่างกันมากเกินไป ทำให้ตัดสินใจได้ยากในการทำระบบ

  • การเก็บรวบรวมข้อมูลจากการสัมภาษณ์

       เป็นวิธีการที่นิยมใช้มากที่สุด เนื่องจากได้พูดคุยกับผุ้ใช้งานระบบโดยตรง สามารถสอบถามความต้องการได้โดยตรง
       ข้อดี ได้คุยกับคนที่เกี่ยวข้องกับงาน/ ระบบจะตรงความต้องการมากที่สุด
       ข้อเสีย ใช้เวลาในการทำงานมาก / การคุยจะต้องคุยกับบุคคลที่มีอำนาจการตัดสินใจ และเป็นผู้ที่รู้ระบบงานเท่านั้น 

       จากวิธีต่างๆ ที่ได้นำเสนอมานั้น ไม่มีระบบใดที่ดีที่สุดหรือแย่ที่สุด นักวิเคราะห์ระบบจะต้องเลือกใช้ตามสถานการณ์ หรืออาจจะใช้วิธีต่างๆ ร่วมกันได้ (ผู้เขียนมักจะใช้วิธีการ รวบรวมข้อมูลจากเอกสาร และวิธีการเก็บรวบรวมข้อมูลจากการสัมภาษณ์ร่วมกัน )   จำไว้ว่า นักวิเคราะห์ระบบที่ดี จำเป็นต้องมีประสบการณ์